تسمه و چهارپهلو

جدول وزنی تسمه و چهارپهلو آهنی، ترانس، CK45 و MO40

اگر برای خرید تسمه یا چهارپهلو فولادی به دنبال وزن دقیق هر متر هستید، ابعاد مقطع اولین اطلاعاتی است که باید بررسی شود. در پرگاس فلز، جدول وزنی تسمه و چهارپهلو برای گریدهای پرکاربردی مانند آهنی، CK45 و MO40 می‌تواند مبنای مناسبی برای برآورد وزن سفارش، محاسبه مقدار مورد نیاز و مقایسه گزینه‌های مختلف باشد.

وزن یک مقطع فولادی از حجم آن و چگالی فولاد به دست می‌آید؛ بنابراین در دو محصولی که ابعاد یکسان دارند، تفاوت وزن تئوری معمولا بسیار محدود است. چیزی که CK45 و MO40 را از فولادهای عمومی متمایز می‌کند، بیشتر به ترکیب شیمیایی و خواص مهندسی آنها مربوط است، نه اختلاف قابل توجه در وزن.

جدول وزن تسمه فولادی

وزن تسمه به دو عامل اصلی یعنی عرض و ضخامت وابسته است. اعداد زیر وزن تقریبی یک متر تسمه توپر را نشان می‌دهند.

ابعاد تسمه (میلی متر) وزن تقریبی هر متر (کیلوگرم)
10 × 3 0.24
15 × 3 0.35
20 × 3 0.47
20 × 5 0.79
25 × 5 0.98
30 × 5 1.18
30 × 8 1.88
30 × 10 2.36
40 × 5 1.57
40 × 8 2.51
40 × 10 3.14
50 × 5 1.96
50 × 8 3.14
50 × 10 3.93
60 × 10 4.71
70 × 10 5.50
80 × 10 6.28
100 × 10 7.85
100 × 15 11.78
120 × 20 18.84
150 × 20 23.55
200 × 20 31.40

وزن تسمه آهنی، CK45 و MO40 چقدر متفاوت است؟

اگر سه تسمه با ابعاد یکسان از فولاد عمومی، CK45 و MO40 داشته باشیم، وزن تئوری آنها بسیار نزدیک خواهد بود. علت این موضوع، نزدیک بودن چگالی فولادهای مورد استفاده در محاسبات است.

در نتیجه، هنگام سفارش تسمه CK45 یا تسمه MO40 نباید انتظار داشت که وزن هر متر آن به شکل محسوسی با تسمه فولادی معمولی هم اندازه تفاوت داشته باشد. تفاوت اصلی این فولادها در ویژگی‌هایی مانند استحکام، سختی پذیری، ترکیب شیمیایی، قابلیت ماشینکاری و کاربرد صنعتی است.

جدول وزن تسمه CK45

تسمه CK45 معمولا در پروژه‌هایی استفاده می‌شود که علاوه بر شکل و ابعاد مقطع، خواص مکانیکی فولاد نیز اهمیت دارد. برای برآورد وزن، می‌توان از جدول زیر استفاده کرد.

ابعاد تسمه CK45 (میلی متر) وزن تقریبی (کیلوگرم/متر)
20 × 5 0.79
25 × 5 0.98
30 × 5 1.18
30 × 10 2.36
40 × 5 1.57
40 × 10 3.14
50 × 5 1.96
50 × 10 3.93
60 × 10 4.71
80 × 10 6.28
100 × 10 7.85
100 × 15 11.78
120 × 20 18.84
150 × 20 23.55

جدول وزن تسمه MO40

MO40 یک فولاد آلیاژی کروم مولیبدن است و در قطعات مهندسی و ماشینکاری شده کاربرد زیادی دارد. از نظر وزن، ابعاد مقطع همچنان عامل اصلی هستند؛ به همین دلیل وزن‌های تئوری تسمه MO40 با مقاطع فولادی هم اندازه اختلاف زیادی ندارند.

ابعاد تسمه MO40 (میلی متر) وزن تقریبی (کیلوگرم/متر)
20 × 5 0.79
25 × 5 0.98
30 × 5 1.18
30 × 10 2.36
40 × 5 1.57
40 × 10 3.14
50 × 5 1.96
50 × 10 3.93
60 × 10 4.71
80 × 10 6.28
100 × 10 7.85
100 × 15 11.78
120 × 20 18.84
150 × 20 23.55

تسمه ترانس در جدول وزنی چه جایگاهی دارد؟

«ترانس» را نباید به عنوان یک گرید فولادی مستقل در کنار CK45 و MO40 در نظر گرفت. تسمه ترانس معمولا به مقطعی گفته می‌شود که با فرآیندهای تولید و پرداخت مناسب، دقت ابعادی و کیفیت سطح بالاتری نسبت به برخی تسمه‌های نوردی دارد.

بنابراین عباراتی مانند تسمه CK45 ترانس یا تسمه MO40 ترانس از نظر فنی قابل تفکیک هستند. گرید، جنس فولاد را مشخص می‌کند و ترانس بودن به ویژگی‌های تولید و دقت مقطع مربوط می‌شود.

اگر دو تسمه از یک گرید و با ابعاد اسمی برابر باشند، ترانس بودن به تنهایی نباید باعث اختلاف قابل توجه در وزن تئوری آنها شود؛ اختلاف احتمالی بیشتر به تلرانس واقعی ابعاد برمی‌گردد.

جدول وزن چهارپهلو فولادی

چهارپهلو از مقاطع توپر فولادی با سطح مقطع مربع است و وزن آن به اندازه ضلع وابسته است. در جدول زیر، وزن تقریبی یک متر چهارپهلو ارائه شده است.

اندازه چهارپهلو (میلی متر) وزن تقریبی هر متر (کیلوگرم)
8 × 8 0.50
10 × 10 0.79
12 × 12 1.13
14 × 14 1.54
15 × 15 1.77
16 × 16 2.01
18 × 18 2.54
20 × 20 3.14
22 × 22 3.80
25 × 25 4.91
28 × 28 6.15
30 × 30 7.07
32 × 32 8.04
35 × 35 9.62
40 × 40 12.56
45 × 45 15.91
50 × 50 19.63
60 × 60 28.26
70 × 70 38.47
80 × 80 50.24
90 × 90 63.59
100 × 100 78.50

جدول وزن چهارپهلو CK45

چهارپهلو CK45 بیشتر در مواردی مورد توجه قرار می‌گیرد که مقطع قرار است بعد از برش یا ماشینکاری به یک قطعه مهندسی تبدیل شود. وزن متری آن را می‌توان از روی ابعاد مقطع به صورت زیر برآورد کرد.

اندازه چهارپهلو CK45 (میلی متر) وزن تقریبی (کیلوگرم/متر)
10 × 10 0.79
12 × 12 1.13
15 × 15 1.77
20 × 20 3.14
25 × 25 4.91
30 × 30 7.07
35 × 35 9.62
40 × 40 12.56
45 × 45 15.91
50 × 50 19.63
60 × 60 28.26
70 × 70 38.47
80 × 80 50.24
100 × 100 78.50

جدول وزن چهارپهلو MO40

چهارپهلو MO40 برای قطعاتی که نیاز به فولاد آلیاژی مهندسی دارند، انتخاب می‌شود. برای محاسبه وزن، شکل هندسی مقطع همچنان تعیین کننده اصلی است.

اندازه چهارپهلو MO40 (میلی متر) وزن تقریبی (کیلوگرم/متر)
10 × 10 0.79
12 × 12 1.13
15 × 15 1.77
20 × 20 3.14
25 × 25 4.91
30 × 30 7.07
35 × 35 9.62
40 × 40 12.56
45 × 45 15.91
50 × 50 19.63
60 × 60 28.26
70 × 70 38.47
80 × 80 50.24
100 × 100 78.50

وزن چهارپهلو ترانس چگونه محاسبه می‌شود؟

در چهارپهلو ترانس نیز وزن به جنس پایه و ابعاد واقعی مقطع بستگی دارد. واژه ترانس به تنهایی یک فرمول وزن مستقل ایجاد نمی‌کند. برای مثال، چهارپهلو CK45 ترانس و چهارپهلو CK45 معمولی، در صورت یکسان بودن ابعاد واقعی، وزن تئوری تقریبا مشابهی خواهند داشت.

در خرید صنعتی، بهتر است هنگام استعلام مشخص شود که چهارپهلو مورد نظر نوردی یا ترانس، چه گریدی، چه ابعادی و با چه تلرانسی است. این اطلاعات برای مقایسه پیشنهادهای فروشندگان اهمیت بیشتری از صرفا عنوان «چهارپهلو ترانس» دارد.

فرمول محاسبه وزن تسمه و چهارپهلو

برای تسمه فولادی می‌توان وزن تقریبی یک متر را از حاصل ضرب عرض × ضخامت × چگالی فولاد به دست آورد.

برای چهارپهلو نیز سطح مقطع از حاصل ضرب ضلع × ضلع به دست می‌آید و سپس حجم یک متر مقطع در چگالی فولاد ضرب می‌شود.

به عنوان نمونه، وزن تئوری چهارپهلو 40 × 40 میلی متر حدود 12.56 کیلوگرم در هر متر است. اگر طول سفارش 6 متر باشد، وزن محاسباتی آن حدود 75.36 کیلوگرم خواهد بود.

این محاسبه برای برآورد اولیه بسیار کاربردی است؛ اما در زمان خرید نهایی باید وزن واقعی و تلرانس ابعادی نیز در نظر گرفته شود.

تفاوت جدول وزنی تسمه و چهارپهلو با وزن واقعی

جدول وزنی برای تخمین وزن محصول ساخته شده و نباید بدون توجه به شرایط تولید به عنوان وزن قطعی بار در نظر گرفته شود. تفاوت جزئی میان وزن جدول و وزن واقعی می‌تواند به دلایلی مانند تلرانس ابعادی، اختلاف طول، وضعیت سطح و تفاوت جزئی چگالی گرید فولاد ایجاد شود.

عامل تأثیر روی وزن نهایی
عرض یا ضخامت تسمه مستقیم و محسوس
ضلع چهارپهلو بسیار محسوس
طول قطعه متناسب با طول افزایش می‌یابد
تلرانس ابعادی می‌تواند وزن واقعی را تغییر دهد
گرید فولاد اثر اندک در وزن تئوری
ترانس بودن مقطع بیشتر مرتبط با دقت و کیفیت مقطع است
ماشینکاری یا براده برداری وزن قطعه را کاهش می‌دهد

جمع بندی

وزن تسمه و چهارپهلو در وهله اول تابع ابعاد و حجم مقطع است. CK45 و MO40 با وجود تفاوت جدی در خواص مهندسی، در مقاطع هم اندازه اختلاف وزن چشمگیری با فولادهای عمومی ندارند. از طرف دیگر، «ترانس» یک گرید فولادی مستقل نیست و باید همراه با جنس پایه مانند CK45 یا MO40 بررسی شود.

به همین دلیل، برای محاسبه وزن سفارش در پرگاس فلز، بهترین روش این است که نوع مقطع + ابعاد + گرید + طول + وضعیت ترانس یا نوردی مشخص شود. جدول‌های این صفحه برای برآورد سریع وزن هر متر و وزن کل سفارش کاربرد دارند و برای وزن نهایی معامله باید مشخصات واقعی محصول نیز کنترل شود.